گناه نابخشودنی تخریب میراث باستانی

عیسی یگانه :

شهرداری نقده از دهم تيرماه سال جاري در ضلع شرقی قالاباشی نقده اقدام به خاکبرداری از این محوطه به منظور ساخت مغازه نموده است.

با توجه به این اقدام شهرداری، مطلب زیر جهت تنویر افکار عمومی و به منظور جلوگیری از تخریب محوطه یاد شده که یک فضای باستانی می‌باشد، ارايه می‌گردد.

براي وارد شدن به اصل مطلب بايد اشاره نماييم كه در سال 1373 یکی از همشهریان محترم تصویری از یک عکس هوایی مندرج در یک کتاب را که مربوط به شهر نقده (قالاباشی یا تپه‌باشی)  بود، در اختیار اینجانب گذاشت این تصویر در سال 1937 میلادی (73 سال قبل) توسط آمریکا با اشعه مافوق ایکس تهیه شده بود و در آن محوطه قالاباشی و شهر نقده دیده می‌شود.

نکته جالب توجه و اهمیت عکس، مربوط است به زیر خاک قالاباشی که در آن یک قلعه باستانی با هشت برج کاملاً مشهود است. (تصویر شماره یک)

علاوه بر مورد یاد شده گزارش‌های مردمی و اهالي ساكن در اطراف تپه ياد شده

در طول این 50 سال اخیر حاکی از آن است که برخی اشیا باستانی از قبیل انواع کوزه‌ها از منازل همشهریان در اطراف قالاباشی در موقع عملیات ساختمان‌سازی کشف شده است. (تصاویر شماره 2 و 3)

همچنین برخی از قراین و آثاری که در ضلح شرقی تپه‌ی مجاور خیابان منتهی به خیابان دانشگاه پیام نور نقده، دیده می‌شود. (تصاویر شماره 4و 5) این ظن را تشدید و تقویت می‌کند که محوطه قالاباشی روزگاری یک شهر یا قلعه باستانی و تاریخی بوده و عملیات حفاری و کاووش‌علمی در آن می‌تواند حقایق زیادی را از اهمیت تاریخ گذشته منطقه بازگو نمايد.

راقم این سطور با توجه به علاقه و احساس مسئولیت در این خصوص در سال 1386 تصویر شماره یک را در اختیار مسئولین محترم میراث فرهنگی استان قرار داده و همچنین با فرماندار سابق نقده و در سال جاری موضوع را با فرماندار محترم فعلی و اعضای شورای شهر نقده و شهردار محترم مطرح نمودم و اهميت و حساسيت موضوع را گوشزد كردم و تأكيد نمودم قبل از انجام هر اقدامي در اطراف قالاباشي، با گمانه‌زني و حفاري هر چند محدود باستان‌شناسي توسط كارشناسان ميراث فرهنگي، مي‌توان به صحت و سقم وجود قلعه باستاني خفته در دل خاك پي برد و آنگاه اقدام به احداث و يا عدم احداث مغازه در حريم تپه تصميم گرفت.

در صورتي قلعه ياد شده با برج و باروهايش از اين نقطه كشف گردد آن و قت بر اعتبار و سابقه و اهميت باستاني شهر نقده و منطقه سولدوز افزوده‌تر خواهد شد و اين امر موجب توسعه صنعت گردشگري و جذب توريست و مسافر به منطقه شده و به تبع آن درآمد كسبه و اهالي افزايش يافته و موجب ايجاد اشتغال بيشتر و رونق رفت آمد در شهرمان خواهد شد و در نتيجه درآمد و مزاياي آن از احداث چند مغازه براي عموم اهالي و شهرداري بيشتر خواهد شد.

متأسفانه كم توجهي و عدم احساس مسئوليت در اين خصوص از سوي مجريان طرح و اقدام به تخريب قالا در ضلع شرقي تپه، ضربه جبران ناپذيري را بر ميراث فرهنگي و باستاني شهرمان خواهد زد.

حال مسئولين ميراث فرهنگي استان چرا با موضوع مماشات كرده و بدو ن مطالعات لازم در اين خصوص مجوز تخريب آن را هر چند به طور محدود داده‌اند، جاي سؤال است؟

ديگر آنكه اگر در حين خاكبرداري قالا باشي و تخريب آن (كه به نوعي سمبل مقاومت ملت نقده در 31 فروردين ماه سال 1358هم محسوب مي‌شود.) در صورت رسيدن به رگه‌ها و نشانه‌هاي قلعه و يا آثار باستاني ، پروژه مغازه سازي تعطيل و متوقف خواهد شد آن وقت چه ضرر و زیان مادی بر اموال و بودجه شهرداری نقده  وارد خواهند ساخت؟! (البته هزینه‌های تبلیغاتی در رادیو و تلویزیون استانی. نصب بنرهای تبلیغاتی، هزینه‌های مطالعات اوليه و نقشه کشی و ... ) از جیب مردم نقده و شهروندان محترم پرداخت می‌شود نه از جیب آقایان شورای شهر و شهردار محترم.

در پایان مقاله، توجه صاحب‌نظران و خوانندگان محترم را به این موضوع جلب می‌نماییم هر چند ساختن مغازه‌ها به زیبایی قالاباشی خواهد افزود و موجب افزایش درآمد شهرداری خواهد شد ولي ساختن این مغازه‌ها در هر نقطه دیگر شهر نیز مقدور است اما تخریب آثار باستانی و میراث و تمدن گذشته این سرزمین، گناه بخشودنی نیست. چون کاووش و خاکبرداری از قلعه باستانی و آشکار شدن آن، ده‌ها و حتی صدها برابر افزون‌تر از ایجاد مغازه، بر اهمیت و اعتبار شهرمان خواهد افزود و موجب گسترش صنعت توریسم در منطقه خواهد شد، حال قضاوت را به خوانندگان محترم مي‌سپاريم.